Τα τελευταία χρόνια, η ηγεσία βρίσκεται στο επίκεντρο έντονου προβληματισμού, ειδικά μετά την κρίση του 2009 που άλλαξε τους κανόνες του παιχνιδιού στον επιχειρηματικό κόσμο. Πολλές έρευνες προσπαθούν να χαρτογραφήσουν τις νέες απαιτήσεις και τάσεις, και μπορούν να χωριστούν σε δύο βασικές κατηγορίες:
- Εκείνες που εστιάζουν στις δεξιότητες που χρειάζεται ένας σύγχρονος ηγέτης για να ανταπεξέλθει στο συνεχώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον “VUCA” (αστάθεια, αβεβαιότητα, πολυπλοκότητα, ασάφεια).
- Και εκείνες που παρουσιάζουν στρατηγικές ανάπτυξης ηγετικών ικανοτήτων, βασισμένες σε πραγματικά παραδείγματα και επιτυχημένες μεθόδους.
Παρόλα αυτά, υπάρχει ένα βασικό ερώτημα που δεν έχει απαντηθεί επαρκώς: «Πώς βλέπουν οι ίδιοι οι ηγέτες τον ρόλο τους; Ποιες δεξιότητες θεωρούν ότι χρειάζονται στην πράξη με βάση τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν;»
Τα στοιχεία δείχνουν πως υπάρχει ένα “χάσμα”: ανάμεσα σε όσα θεωρητικά ζητούνται από έναν ηγέτη και σε όσα οι ίδιοι πιστεύουν ότι πρέπει να καλλιεργούν και να εφαρμόζουν στην πράξη.
Αξίζει να σταθούμε εδώ, στο πώς η πανδημία του COVID-19 άλλαξε ριζικά το τοπίο της ηγεσίας, δεδομένου ότι από το 2021 και μετά, οι απαιτήσεις προς τα στελέχη ηγεσίας διαφοροποιήθηκαν σημαντικά. Η φυσική παρουσία στο γραφείο αντικαταστάθηκε από την ψηφιακή διασύνδεση και στη συνέχεια (εντός του 2022) μπήκε στο προσκήνιο και η τεχνητή νοημοσύνη – με το ChatGPT. Έτσι, προστέθηκαν νέα δεδομένα γύρω από τις δεξιότητες και τον ρόλο του σύγχρονου ηγέτη.
Το ερώτημα πλέον δεν είναι απλώς «τι δεξιότητες χρειάζεται ένας ηγέτης», αλλά «πώς μπορεί να προσαρμόζεται συνεχώς σε ένα περιβάλλον που αλλάζει με εκθετικούς ρυθμούς».
Έννοιες όπως η ευελιξία, η προσαρμοστικότητα, η ανθεκτικότητα και η διαχείριση κρίσεων — που άλλοτε θεωρούνταν “προαιρετικές” — σήμερα είναι στο επίκεντρο. Και το πιο δύσκολο; Οι περισσότεροι ηγέτες δεν έχουν έτοιμα πρότυπα ή εμπειρίες από το παρελθόν για να βασιστούν. Καλούνται να ανταποκριθούν σε έναν ρόλο για τον οποίο δεν υπάρχουν «οδηγίες χρήσης».
Παρότι το έδαφος φαίνεται αχαρτογράφητο, υπάρχει μια σταθερά: η προσωπική στάση και διάθεση για ανάπτυξη. Όπως έχει επισημανθεί εδώ και δεκαετίες, η «ταυτότητα ενός ηγέτη» κρίνεται από την ικανότητά του να ηγείται πρώτα του εαυτού του. Όσο δύσκολες κι αν είναι οι εξωτερικές συνθήκες, η αυθεντική πρόθεση για διαρκή μάθηση μπορεί να λειτουργήσει ως πυξίδα στην εκπλήρωση της αποστολής του.
Συνοψίζοντας, το ενθαρρυντικό μήνυμα είναι ότι οι νέες απαιτήσεις δεν είναι απροσπέλαστες. Η ηγεσία δεν είναι τίτλος – είναι στάση ζωής. Σε έναν κόσμο που αλλάζει συνεχώς, οι ηγέτες του σήμερα καλούνται να μάθουν… και να ξε-μάθουν, αρκεί να είναι ανοιχτοί στην αλλαγή.
Εάν το άρθρο αυτό σας κινητοποίησε, μπορείτε να σκεφτείτε «Ποια δεξιότητα θεωρείτε σήμερα πιο απαραίτητη από ποτέ για την ηγεσία της επόμενης μέρας;»
Από την Λία Μπισμπίκη, Οργανωσιακή Σύμβουλος, Trainer & Leadership Coach
Βιβλιογραφία
Day, D. V., & Harrison, M. M. (2007). “A multilevel, identity-based approach to leadership development”. Human Resource Management Review, 17(4), 360-373.
Markasović, Dorotea, et al. (2024). “Global Leading and Competencies of Global Leaders” Naše gospodarstvo/Our economy, vol. 70, no. 1, Sciendo, 2024, pp. 50-60. https://doi.org/10.2478/ngoe-2024-0005
Mayer, C.-H. (2024). “Leaders’ views on leadership and skills development in the Fourth Industrial Revolution”. SA Journal of Industrial Psychology/SA Tydskrif vir Bedryfsielkunde, 50(0), a2172. https://doi.org/10.4102/sajip.v50i0.2172
Megheirkouni, M., & Mejheirkouni, A. (2020). “Leadership development trends and challenges in the twenty-first century: rethinking the priorities”.
Stoker Lammers, J. (2021). “Leading and Working From Home in Times of COVID-19: On the Perceived Changes in Leadership Behaviors”.
